De effectiviteit en kosteneffectiviteit van psychosomatische therapie voor patiënten met Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) die hun huisarts veelvuldig bezoeken.

Drs. Margreet S.H. Wortman, Prof. dr. H.E. van der Horst

Een deel van de patiënten die frequent de huisarts bezoeken, heeft lichamelijke klachten, waarvoor de huisarts geen lichamelijke aandoening als afdoende verklaring vindt:  Somatisch Onvoldoende  verklaarde  Lichamelijke  Klachten (SOLK).12  Bij  patiënten met SOLK die frequent de huisarts bezoeken, is er in veel gevallen sprake van psychologische  en/of  sociaal(-economische)  stressoren  of  stressvolle  life events.

Het doel van een behandeltraject is het zelfregulerend vermogen van de patiënt te stimuleren met beter functioneren tot gevolg. Uit een onlangs door ons afgeronde gerandomiseerde pilot-trial, ‘Brief Multimodal Psychosomatic Therapy in patients with medically unexplained symptoms’ blijkt dat psychosomatische therapie een klinisch betekenisvolle verbetering van symptomen van SOLK bij patiënten in de eerste lijn kan opleveren.

Doelstelling(en) onderzoeksproject:
Het doel van dit onderzoek is de effectiviteit en kosteneffectiviteit van de psychosomatische therapie voor patienten met SOLK te onderzoeken.

Naast de kwantitatieve effectiviteitsstudie voeren we een procesevaluatie uit om a) na te gaan welke modules daadwerkelijk worden ingezet, b) de meest werkzame elementen van de psychosomatische therapie te identificeren en c) inzicht te krijgen welke   patiënten vooral baat kunnen hebben bij deze aanpak. We zullen in een kwalitatief deelproject de ervaringen van patiënten in kaart brengen als verdieping van onderdelen b) en c).

Studieopzet

We zetten een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek (RCT) op dat plaats zal vinden  binnen de eerste  lijn waarbij  totaal  16    huisartsenpraktijken  worden gerandomiseerd in een interventiegroep  (psychosomatische  therapie  naast de gebruikelijke huisartsenzorg)  of  een  controlegroep  (gebruikelijke  huisartsenzorg).  Aan elke huisartsenpraktijk is een psychosomatisch therapeut gelieerd. Er zijn 75 patiënten nodig  per  behandelarm verdeeld  over  8 praktijken.

We volgen alle patiënten één jaar en patiënten beantwoorden vragenlijsten bij aanvang en na 3, 6 en 12    maanden.

De primaire uitkomstmaat is door de patiënt ervaren beperkingen in het functioneren gemeten met de Patiënt Specifieke Klachtenlijst (PSK).

Procesevaluatie

Het doel van de procesevaluatie is het exploreren van de ‘black box’ van de interventie. Door het in kaart brengen welke modules van de interventie worden toegepast, wat de redenen voor keuze zijn, wat hiermee de ervaringen zijn van zowel de therapeuten als de patiënten en het identificeren van de meest werkzame elementen van de psychosomatische therapie, krijgen we inzicht in welke patiënten het meeste baat zullen hebben bij deze aanpak en kunnen we de interventie, waar nodig, verbeteren

Het totaal gevraagde subsidiebedrag aan de Stichting Stoffels­ Hornstra bedraagt € 146.230,10 voor de gehele projectduur. Dit betreft vooral de salariskosten van een onderzoeksassistent, materiële kosten zoals een deel van de kosten voor de digitale vragenlijsten en database.